Chương 2 : THÀNH PHẦN DỮ LIỆU Ở MỨC QUAN NIỆM

Bài thứ 2:

                                    Phân bố thời lượng:

                                          Số tiết giảng ở lớp: 2 tiết

                                          Số tiết tự học ở nhà:

                                          Số tiết làm bài tập ở nhà: 2 tiết

Đặt vấn đề

      Qua bài 1 ta đã tìm hiểu các bước xây dựng một hệ thống thông tin. Trong bài này, ta sẽ bắt đầu với việc mô hình hóa dữ liệu được yêu cầu. Các ký hiệu, thuật ngữ dùng để trình bày mô hình ERD, mô hình dùng để mô hình hóa dữ liệu sẽ được trình bày trong bài này.  

 

Bài giảng lý thuyết

a.      Tóm tắt nội dung chính

Bài này trình bày các khái niệm và các ký hiệu dùng trong mô hình ERD

b.      Nội dung chính:

 

2.1    Dẫn nhập về mô hình thực thể kết hợp

Mô hình dữ liệu thông dụng nhất là mô hình thực thể kết hợp (Entity Relationship Diagram-ERD).Mô hình này được sử dụng để thống nhất các cách nhìn khác nhau về dữ liệu tại mức quan niệm.

 Mô hình thực thể kết hợp biểu diễn dưới dạng một sơ đồ thực thể liên kết thông qua các hình vẽ mô tả cho ba đối tượng chính, đó là kiểu thực thể, thuộc tính và mối kết hợp.

 

2.2    Các khái niệm cơ sở

2.2.1  Thực thể

Thực thể là mọi vật thể tồn tại trong thế giới quan sát : cụ thể lẫn trừu tượng.

Loại thực thể (gọi tắt là thực thể) là một tập hợp.

Thể hiện: là thành viên của tập hợp.

Mỗi thực thể có một tập các thuộc tính để mô tả. Thuộc tính của thực thể cũng tương tự như thuộc tính của quan hệ trong mô hình dữ liệu quan hệ của Codd, cũng có nhu cầu xác định khóa.

Khi biểu diễn trong mô hình thì tên thực thể là một danh từ viết bằng chữ in hoa và được đặt trong một hình chữ nhật.  

 

2.2.2  Mối kết hợp

Là mối liên kết về mặt ngữ nghĩa của hai hay nhiều thực thể với nhau.

Mối kết hợp cũng được tổng quát lên thành chủng loại kết hợp. Người ta thường quan tâm đến mối kết hợp giữa hai thực thể (liên kết tay đôi)

Xác định chủng loại mối kết hợp: đặt tên, mô tả dưới dạng văn bản, mô tả bằng tân từ để biểu diễn mối kết hợp, các thực thể liên quan trong một mối kết hợp. Mối kết hợp cụ thể được gọi là một thể hiện trong chủng loại kết hợp

 

Bản số của một loại thực thể trong một loại mối kết hợp :

image001.gif

T

 

Mỗi thể hiện đều phải tuân theo bản số đã được định nghĩa. Nếu không xác định rõ số tối đa có thể ghi là “n”

 

 

 image004.gif

 

 

Mối kết hợp hai ngôi thường ở dạng phụ thuộc hàm:

                  SV ->LỚP       (thuộc tính khóa SV, xác định thuộc tính khóa LỚP)

                  GV-> LỚP, PHÒNG (Nếu bản số của giáo viên – buổi giảng là 1,1)

      Có 3 loại mối kết hợp là: 1-1(một-một); 1-n(một-nhiều); n-n(nhiều-nhiều)

 

      Ghi chú: một số công cụ (chẵn hạn power designer) có các ký hiệu về thực thể và mối kết hợp như sau:

image006.gif

Một sinh viên chỉ học một lớp duy nhất. Mỗi lớp có ít nhất một sinh viên, có thể có nhiều sinh viên

 

Hoặc cũng có thể có ký hiệu như sau:

image008.gif

Mỗi sinh viên học ít nhất một môn học, có thể học nhiều môn. Mỗi môn học có thể được học bởi nhiều sinh viên, cũng có thể không có sinh viên nào học (đó là môn học tự chọn và không có sinh viên nào đăng ký học)

Sau đây là một ví dụ về một mô hình ERD của Đơn vị kinh doanh

·  Bộ phận kinh doanh nhận các đơn đặt hàng

   tên, địa chỉ khách hàng

   Các loại hàng hóa, số lượng

·  Hồ sơ khách hàng: quá trình thanh toán của các đơn đặt hàng trước

·  Đối với đơn đặt hàng giải quyết ngay được thì giao hàng kềm theo là phiếu giao hàng.

   Nếu khách hàng đồng ý nhận thì ký vào phiếu giao hàng

   Sau khi nhận trả về phiếu giao hàng đã ký thì xuất hóa đơn.

   Hóa đơn được yêu cầu thanh toán trong vòng 15 ngày.

Hãy quản lý đơn đặt hàng từ lúc nhận đến lúc thanh toán.    

-> Xác định các chủng loại thực thể : ĐƠN ĐẶT HÀNG , KHÁCH HÀNG, PHIẾU GIAO HÀNG, HÓA ĐƠN, MẶT HÀNG.

-> Xác định mô hình thực thể kết hợp

image010.gif

 

Lưu ý  thuộc tính NGAY trong thực thể HÓA ĐƠN vừa là ngày lập hóa đơn, vừa là ngày giao hàng (vì sau khi giao hàng xong, nếu đồng ý thì ký vào phiếu giao hàng và nhận hóa đơn)

 

 

{ Kết luận

Yêu cầu sinh viên cần nắm được: thực thể, mối kết hợp, các ký hiệu thực thể và mối kết hợp trong mô hình ERD

 

{ Bài tập

Yêu cầu làm câu 1 của bài tập số 1 (quản lý băng video)

 

 { Tài liệu tham khảo

~ bởi duriangroup on Tháng Sáu 17, 2007.

 
%d bloggers like this: